تبليغاتX
سایت شخصی علی محمد خزاعی - مطهری

گزیده هایی از سخنان شهید مطهری

XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX

روزنامه جمهوری اسلامی به مناسبت سالروز شهادت آیت الله مرتضی مطهری ، گزیده های از سخنان و نوشته های آن شهید را به چاپ رسانده است که بخش هایی از این مطالب در ذیل می آید :

احتیاجات بشر در آب و نان و جامعه و خانه خلاصه نمى‏شود، یك اسب و یا یك كبوتر را مى‏توان با سیر نگهداشتن و فراهم كردن وسیله آسایش تن، راضى نگهداشت. ولى براى جلب رضایت انسان، عوامل روانى به همان اندازه مى‏تواند موثر باشد كه عوامل جسمانى.         
حكومت‏ها ممكن است از نظر تأمین حوائج مادى مردم، یكسان عمل كنند، در عین حال از نظر جلب و تحصیل رضایت عمومى یكسان نتیجه نگیرند، بدان جهت كه یكى حوائج روانى اجتماعى را برمى‏آورد و دیگرى بر نمى‏آورد.           
یكى از چیزهایى كه رضایت عموم بدان بستگى دارد اینست كه  حكومت با چه دیده‏اى به توده مردم و به خودش نگاه مى‏كند؟ با این چشم كه آنها برده و مملوك و خود، مالك و صاحب اختیار است؟ و یا با این چشم كه آنها صاحب حقند و او خود تنها وكیل و امین و نماینده است؟ در صورت اول هر خدمتى انجام دهد از نوع تیمارى است كه مالك یك حیوان براى حیوان خویش، انجام مى‏دهد، و در صورت دوم از نوع خدمتى است كه یك امین صالح انجام مى‏دهد. اعتراف حكومت به حقوق واقعى مردم و احتراز از هر نوع عملى كه مشعر بر نفى حق حاكمیت آنها باشد، از شرائط اولیه جلب رضا و اطمینان آنان است. 
         
در قرون جدید، چنانكه مى‏دانیم نهضتى بر ضد مذهبى در اروپا برپا شد و كم و بیش دامنه‏اش به بیرون دنیاى مسیحیت كشیده شد. گرایش این نهضت به طرف مادیگرى بود. وقتى كه علل و ریشه‏هاى این امر را جستجو مى‏كنیم مى‏بینیم یكى از آنها نارضائى مفاهیم كلیسائى، از نظر حقوق سیاسى است. ارباب كلیسا و همچنین برخى فیلسوفان اروپائى، نوعى پیوند تصنعى میان اعتقاد به خدا از یك طرف و سلب حقوق سیاسى و تثبیت حكومتهاى استبدادى از طرف دیگر، برقرار كردند. طبعاً نوعى ارتباط مثبت میان دموكراسى و حكومت مردم بر مردم و بى خدائى فرض شد.      
چنین فرض شد كه یا باید خدا را بپذیریم و حق حكومت را از طرف او تفویض شده به افراد معینى كه هیچ نوع امیتاز روشنى ندارند تلقى كنیم و یا خدا را نفى كنیم تا بتوانیم خود را ذى‏حق بدانیم.     

از نظر روانشناسى مذهبى، یكى از موجبات عقبگرد مذهبى، اینست كه اولیاء مذهب میان مذهب و یك نیاز طبیعى، تضاد برقرار كنند، مخصوصاً هنگامى كه آن نیاز در سطح افكار عمومى ظاهر شود. درست در مرحله‏اى كه استبدادها و اختناقها در اروپا به اوج خود رسیده بود و مردم تشنه این اندیشه بودند كه حق حاكمیت از آن مردم است، كلیسا یا طرفداران كلیسا و یا بااتكاء به افكار كلیسا، این فكر عرضه شد كه مردم در زمینه حكومت، فقط تكلیف و وظیفه دارند نه حق، همین كافى بود كه تشنگان آزادى و دموكراسى و حكومت را بر ضد كلیسا، بلكه بر ضد دین و خدا به طور كلى برانگیزد. این طرز تفكر، هم در غرب و هم در شرق، ریشه‏اى بسیار قدیمى دارد
        
 "جمود و قشرى گرى" و رفتار و حركات مخرّب ناشى از آن همچون مقدس مآبى، تعصب‏هاى كور و فاقد آگاهى، تنگ نظرى و گفتار و كردارهاى ضد اخلاقى و آمیخته به دروغ و تهمت و هتك حرمت، در همه مقاطع تاریخ اسلام حضور داشته و آفت و زیانهاى مكرر به وجود آورده است. این رذیله و خصلت كه به صورت یك بیمارى مسرى و خطرناك به همه جا نفوذ مى‏كند و رنج و گرفتارى مى‏آفریند، امروز نیز در جامعه ما حاضر و فعال است و زیان مى‏آفریند، همچنان كه در آینده نیز حضور خواهد داشت و رنج و آسیب تولید خواهد نمود. 
         
موضوع مهم دیگر این است كه وجود صفات متضاد و غرایز مختلفى كه در انسان به صورت "خیر" و "شر" و تمایلات سازنده و مخرب تعبیه شده و همیشه او را در مرحله انتخاب و عزم و اراده و رفتار در مى‏آورند، دلیل مستندى است كه همه تفكرات ناسالم و عاملان ناصالح را در گستره زمان و تمام ادوار تاریخى فعال مى‏نماید و به دنبال خود آفت و آسیب و خطر تولید مى‏نماید، همچنان كه در نقطه مقابل، همه تفكرات سالم و ارزش‏هاى والا و سازنده و مفید و عاملان صالح در همه اعصار و زمان‏ها حضور مى‏یابند و فعالیت مفید و راهگشا مى‏نمایند.        
بر مبناى اصل ثابت شده و مشروع و معقولى كه به آن اشاره كردیم، امروز نیز تفكرات منجمد و متصلب وجود دارد و جهل و جمود و تنگ نظرى به شدت تاخت و تاز مى‏كند و جاهلان و جمود گرایان با وجهه مذهبى به تهاجم علیه آزاد اندیشان صالح و خدمتگزاران خالص و صادق مى‏پردازند.

متفكر شهید آیت الله مرتضى مطهرى در کتاب جاذبه و دافعه على (ع)، ص 155 و 156 دردمندانه اعلام می كند: "واى به حال جامعه مسلمین از آن وقت كه گروهى خشكه مقدس یك دنده جاهل بى خبر، پا را به یك كفش كنند و به جان این و آن بیفتند، چه قدرتى مى‏تواند در مقابل این مارهاى افسون‏ناپذیر ایستادگى كند؟ كدام روح قوى و نیرومند است كه در مقابل این قیافه‏هاى زهد و تقوا تكان نخورد؟"

و امروز نیز خروج تیرهاى زهرآگین فریب و تخریب از چله كمان‏هاى جهل و جمود، شخصیت‏ها و ذخایر ارزشمندى را كه در ایجاد و سازمان دهى انقلاب و مدیریت كارآمد نظام و ارائه خدمات ارزشمند به جامعه و كشور، نقش اصلى و كاربردى داشته و دارندنشانه رفته است.      

+ خزاعی |

 


www.clockma.com