چند پرسش درباره لایحه هدفمند کردن یارانه ها
========================
به هر حال " لایحه هدفمند کردن یارانه ها" از سوی مجلس تصویب و برای اجرا به دولت ابلاغ شد و قرار بر این است که از سه ماه دیگر اجرا گردد .
درباره لزوم هدفمندکردن یارانهها کمترکسی تردیدی داشته و در این زمینه کمتر اختلاف نظر وجود دارد ولی در مورد "چگونگی اجرای آن" تفاوت دیدگاه وجود دارد زیرا به گفته "علی لاریجانی"، « اگر در اجراي آن بيدقتي شود باعث فقر، قاچاق و تورم خواهد شد.» و اگر هم بخوبی اجرا گردد، به قول آقای احمدی نژاد، « تا 3 سال آينده هيچ فقيري در ايران نخواهيم داشت.»
اين دو نظر از سوي رؤسای دوقوه، نشان ميدهد كه اجرای این قانون تا چه حد حساسيتبرانگيز است و بدیهی است که برخی از مرم در مورد طرحی با این درجه از حساسیت، سؤالات زیادی در ذهن داشته باشند كه بايد به آنها پاسخ داده شود.
برخی از سؤالات، بدین شرح می تواند باشد :
1- آیا هدفمندکردن یارانهها به شکلی که در کشور ما قرار است انجام شود، یعنی حالتی که سالها یارانهها به شکل غلط توزیع شده و ناگهان با شیبی تند و حداکثر طی پنج سال همه آنها حذف شود، تاکنون در دنیا نمونه مشابهی داشته است؟ اگر پاسخ مثبت است، تبعات ناشی از آن چه بوده است؟
2- بدون شک اجرای قانون هدفمندکردن یارانهها، "تورم" درپی خواهد داشت و هیچیک از اقتصاددانانِ مخالف یا موافق، تورم ناشی از هدفمندکردن یارانهها را منکر نشدهاند، اما هیچکدام هم پاسخ درستی به این سؤال ندادهاند که هدفمندشدن یارانهها دقیقاً چقدر بر تورم کنونی میافزاید؟
3- اگر دولت مطالعاتی در این زمینه داشته و همه آنچه پس از اجرای این قانون، ممکن است رخ بدهد را پیشبینی نموده، چرا تاکنون آنها را منتشر نکرده است؟
4- بدون شک، مقصود از هدفمندکردن یارانهها آن است که یارانهها از شکل توزیع نامناسب کنونی که باعث بهرهمندی بیشتر ثروتمندان و استفاده کمتر طبقه پاییندست جامعه بود، خارج گردیده و سهم بیشتری به طبقات پایینتر اختصاص یابد و در این حالت لازم است که طبقات اقتصادی جامعه "دهکبندی" شوند، در حالی که دولت با اطلاعات اقتصادی ناقص خود از انجام این کار ناتوان است زیرا بسیاری از افراد شغل های غیر رسمی دارند که جمع آوری آن اطلاعات غیر ممکن و تعیین دهک ها را با مشکل مواجه می سازد .بنابراین، دهک بندی های انجام شده چقدرقابل اتکا است؟
5- يارانه نقدي كه قرار است دولت به شهروندان داراي واجد شرايط بپردازد چقدر است، و به چند خانوار پرداخت خواهد شد و تاچه زمان تداوم دارد؟
6- یکی از سؤالات مطرح این است که مثلاً خانواری که هماکنون در هر دوره برای قبوض برق و گاز خود 20 هزار تومان پرداخت میکند، پس از هدفمندشدن یارانهها چقدر باید برای این قبوض پرداخت کند؟ جدول محاسباتی قبوض مربوط به حاملهای انرژی پس از هدفمند شدن یارانهها چگونه طراحی شده است؟ آیا یارانه نقدی پرداختی به خانوارها پس از هدفمندشدن، همه این مابهالتفاوت را پر میکند؟
7- یقیناً، حذف یارانه های انرژی بر روی قیمت سایر کالاها و خدمات اثر دارد. شاید بیراه نباشد اگر گفته شود که حذف یارانه نان بر کرایه تاکسی و حذف یارانه برق بر قیمت تمامشده میوه تأثیر خواهد داشت. با این اوصاف آیا دولت سازوکارهای لازم برای جلوگیری از افزایش قیمتهای اینچنینی را اندیشیده و یا در اختیار دارد؟ و افزایش قیمت کالاها پس از هدفمندکردن یارانهها با چه روشی کنترل خواهد شد؟
8- قرار است بخشی از این یارانه به فعالان اقتصادي و صاحبان بنگاههاي صنعتي و حمل و نقل و... پرداخت شود. معيار مناسب، كارآمد و عادلانه براي تقسيم و توزيع يارانه پرداختي با هدف جبران افزايش قيمت عوامل توليد ميان آنها چيست ؟
هدفمندکردن یارانه به معنای "حذف" آن بسیار آسان است. آنچه اهمیت فراوان دارد بازتوزیع یارانه و کنترل تبعات ناشی از آن است و بدون تردید،هدفمندکردن یارانه حاملهای انرژی را نمیتوان بدون در نظر گرفتن تأثیر آن بر سایر ابعاد اقتصادی اجرا کرد.