سقیفه انقلاب !
¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤¤
در پی عملکرد پُرانتقاد دولت آقای احمدی نژاد، برخی چهره های میانه رو جبهه اصولگرا پیشنهاد تشكيل دولت "وحدت ملي" را به عنوان طرحي براي برونرفت از وضعيت كنوني ارائه نموده اند که نشست اخير مجلس و دعوت از گروههاي مختلف براي حضور در اين نشست نيز علامتي از اين حركت تلقی می شود. برخی معتقدند از اين جهت كه آقايان پس از مدتي سروكله زدن با دولت نهم بالاخره متوجه شدند كه اوضاع ناجورتر از آن است كه بتوان از كنار آن به سادگی گذشت، باید کلیّت این موضوع را به فال نیک گرفت زیرا پس از انتخابات ریاست جمهوری نهم، بسیاری از اصولگرایان چنان سرمست شدند كه به عاقبت کار نیندیشیدند تا آن كه ماه عسل پايان يافت و خطاها و هزينههاي بعدي فرا رسيد و اکنون متوجه ابعاد ماجرا شده اند و اين طرح را براي عبور از اين وضعیت ارائه داده اند.
اما اصل طرح "وحدت ملي" که برای اولین بارتوسط حجت الاسلام علی اکبر ناطق نوری رئيس دفتر بازرسي مقام معظم رهبري در تابستان گذشته مطرح شد و سپس علاوه بر حمایت آقای هاشمي رفسنجاني از این موضوع، محسن رضایی دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام نیز با عنوان "دولت ائتلافی" آن را بیان نمود و بعداً هم علي لاريجاني در گردهم آیی نمایندگان ادوار مختلف که برخی تحلیلگران آن را همايش بزرگ منتقدان دولت در مجلس و در راستای ایده دولت وحدت ملی تلقی کردند، اين است که، جمعي متشکل از همه گروه ها و احزاب اصولگرا و اصلاح طلب با يکديگر تشکيل جلسه دهند و بر سر يک کانديداي معتدل براي انتخابات رياست جمهوري دهم به توافق برسند.
به عبارت دیگر، منظور ارائه دهندگان این طرح آن است كه براي تغيير دولت فعلي، فردی ميانهرو از جناح حاكم وارد ميدان شود و اصلاحطلبان هم حمايت كنند تا وي انتخاب شود ، در مقابل، چند مورد از صندليهاي كابينه در اختيار اصلاحطلبان قرار خواهد گرفت كه به نظر می رسد اصلاحطلبان براي مشاركت در چنين طرحي بايد هزينههاي لازم را نقداً بپردازند اما منافع احتمالی آن كاملاً نسيه است .
ارائه این طرح که در حقیقت واکنش بخشي از "اصولگرايان" به تکروي هاي دولت نهم است، بلافاصله با مخالفت حاميان آقای احمدي نژاد مواجه شد و آن را توطئه يي براي عبور از ایشان توصيف کردند . اصلاح طلبان نیز به آن روی خوش نشان ندادند و حتی دیدارهایی که با برخی شخصیتهای اصلاح طلب از جمله آقای خاتمی بعمل آمد تا نظر آنها در جهت تأیید و حمایت از این ایده جلب شود، آقای خاتمی ایده دولت ائتلافی را بسیار آرمانی دانست و اعلام نمود که به دلیل عدم تناسب با ساختار سیاسی ایران قابلیت عملیاتی شدن ندارد، ولی باز هم در کمال تعجب، برخی از اصولگرایان فرافکنی نموده و اعلام کردند که "این گونه مسائل، ترفند اصلاح طلبان برای بازگشت به قدرت است".
اما هر چه بود، طرح موضوع دولت " وحدت ملی" و " دولت ائتلافي" حسابی هواداران دولت را عصبانی نمود و موجب گردید که خبرگزاري ایرنا و فارس و روزنامه هاي رسالت و کيهان و ... حمله اي يکدست را عليه طراحان آن آغاز کنند زیرا به هر حال ، نقطه آغاز اين بحث، ناکارآمدي دولت نهم است چرا که اگر دولت فعلي مي توانست با اتکا بر نيروها و تفکرات خود از پس حل مشکلات برآيد، هيچ گاه ايده دولت ائتلافي در اذهان مخالف یا موافق شکل نمي گرفت. بر همین اساس، این موضوع طی روزهای اخیر زیر آتش حملات سنگین رسانههای نزدیک به دولت قرار داشت. رسانههای هوادار دولت که به خوبی میدانند این طرح به معنای قدرت گرفتن لایههای اصیل و معتدل اصولگرا و حاشیهنشین شدن لایههای افراطی و نوظهور کشور است، در حملات سیاسی خود به این طرح تا آن جا پیش رفتند که آن را طراحی «آمریکا»، «اسرائیل» و «دشمنان ایران» خواندند!
روزنامه رسالت،طرح وحدت ملی و دولت ائتلافي را همخوان با شعار اپوزيسيون خارج كشور دانست و نوشت كه: « در طراحي اين شعار، چشمي هم به آراي آن طرف آب دارند.»
حسين شريعتمداري هم در كيهان نوشت: «بيترديد مي توان گفت طرح تشکيل دولت وحدت ملي و خواهر دو قلوي آن يعني "ائتلاف براي نجات کشور"، به منظور مقابله با اصولگرايي و دولت اصولگراي نهم تدارک ديده شده است، چرا که اولين گام آن نفي دولت اصولگراي برخاسته از رأي مردم است.» وی هشدار داد که: «اين عده اندک از دوستان اصولگرا بايد مراقب باشند که در ميدان دشمن به بازي گرفته نشوند.»
روح الله حسینیان هم در واکنش به این پیشنهاد گفت: «طرحی که به عنوان دولت ائتلافی مطرح شد، حرف مناسبی نبود.»
لطفالله فروزنده قائممقام جمعيت ايثارگران نيز گفت: «هر فردي كه به دنبال وحدت ملي است راه خطا و اشتباهي را طي ميكند و به نتيجهاي هم نميرسد.»
علاوه بر این و به روال معمول که برخی از افراد وابسته به جناح راست برای سرپوش گذاشتن بر بی کفایتی ها و ناتوانی های خود، از مقام معظم رهبری خرج می کنند و در پشت نام ایشان سنگر می گیرند، خبرگزاری فارس با توصيف طرح وحدت ملي به عنوان "سقيفه انقلاب"، سعی کرد تا مخالفت با آقای احمدينژاد را به مخالفت با رهبری تعميم دهد. این خبرگزاري در يادداشتي نوشت: « اين طرح توسط كساني كه در سال 68 نتوانستند از رسيدن آقاي خامنهاي به رهبري جلوگيري كنند، طرحريزي شده است» و تأكيد کرد كه طرح وحدت ملي با هدف ايجاد جبههاي فراگير از مخالفان احمدينژاد براي بر زمين زدن دولت او ارزيابي شده است.
این حملات ادامه داشت و اصلاح طلبان نیز از آن بی نصیب نبودند تا آنکه آقای هاشمی رفسنجانی در حاشيه همايش علمي - کاربردي "اصل 44، موانع و راهکارها" اعلام کرد:«شما میدانید که این طرح را در آغاز آقای ناطق نوری مطرح کردند که البته ایشان جزو اصلاحطلبان نیستند. پس از ایشان آقای لاریجانی این مسئله را پیگری نمودند که طبعاً او هم جزو اصلاحطلبان محسوب نمیشود. تکلیف جامعه روحانیت مبارز که با درخواست افرادی چون آقای عسگراولادی، باهنر و حبیبی به میدان آمد هم در این رابطه روشن است.....وارونه نزنيد، اصلاحطلبان با طرح وحدت ملي مخالفند؛ زيرا اين طرح به اين معني است كه رييسجمهور اصولگرا و كابينه مشترك باشد. اين طرح آقاي ناطق است؛ آن را وارونه نكنيد».
اما اصلاح طلبان که با این طرح مخالفت نموده اند، با نگاهی کارشناسانه تر و علمی تر آن را زیر سئوال برده اند. آنها معتقدند دولتي که از نيروها و تفکرات مختلف تشکیل شود ، ممکن است با عدم هماهنگي روبه رو گردد و در دولت ائتلافي حتی صِرف وجود دو جناح و دو طرز تفکر مختلف نیز مي تواند مشکل آفرين باشد. مثلاً اگر در برنامه يا پروژه يي کار به اندازه کافي پيشرفت نداشته باشد يا در نهايت نتيجه مناسبي به دست نيايد، هر گروهي تقصير اصلي را متوجه گروه ديگر مي کند و این مسائل ،احتمال ناکارآمدي اين نوع دولت ها را افزايش می دهد.
برخی دیگر می گویند که اساساً مشكل وضعيت كنوني سياست در ايران ناشي از فقدان دولت وحدت ملي نيست، مشكل اصلي ، التزام نداشتن به راهكارهاي وحدتبخش مثل آزادي بيان، آزادي تشكيل اجتماعات، رعايت تفكيك و استقلال قوا، انتخابات مناسب و عدم حذف رقباي سياسي و... است و تا وقتي هم كه چنين زمينههايي فراهم نشود، وحدت ملي تحقق نمييابد.
عده ای هم می گویند چون در کشور ما با روي کار آمدن يک دولت و تفکر حاکم بر آن ، نيروها و تفکرات متفاوت، در خارج از قدرت قرار می گيرند و سرمايه هاي انساني نظام هدر می رود اگر بتوان ساير افراد را در پست هاي کارشناسي قرار داد، می توان به وحدت ملی یا تشکیل دولت ائتلافي کمک نمود . به عبارت دیگر اگر شايسته سالاري در تمامي دولت ها رعايت شود ديگر نيازي به دولت ائتلافي نيست. شايسته سالاري ضررهاي دولت ائتلافي را ندارد ولی محاسن دولت ائتلافي را دارا است. اما مهم ترين شرط اين اصل، مشورت گرفتن از تمام نيروها و تفکرات حاکم بر کشور است يعني تا زماني که از مشورت همگان استفاده نکنيم به شايسته سالاري هم نمي رسيم و اساساً تا وقتي انديشه حذف در ذهن مديران ما وجود دارد، نمي توان اميدوار بود حتي ايده تشکيل دولت هاي ائتلافي حلال مشکلات کشور باشد. بنابراین اگر کسانی واقعاً در پي تشكيل دولت وحدت ملي هستند، زمينههاي عيني و لازم وحدت ملي را فراهم كنند، در اين صورت نيروهاي منتقد به سهولت ميتوانند بساط اخلالكنندگان در وحدت ملي را برچينند.
اما علیرغم همه این مخالفت ها و اظهار نظرها، حجت الاسلام و المسلمين ناطق نوري در ديدار دبيرکل و اعضاي شوراي مرکزي حزب مردمسالاري، بارِ دیگر براین دیدگاه خود تأکيد کرد و گفت:« در کشوري که هر سال يکبار احتياج به مراجعه به آراي مردم وجود دارد، بايد دموکراسي همراه با ابرازها و قواعد بازي برقرار شود و يکي از مهمترين ابزارهاي مردمسالاري، وجود احزاب است..... در ايران هر جناحي که روي کار ميآيد همه بدنه دولت را تا پايينترين مديران تغيير ميدهد، اما روال در دنيا به گونهاي ديگر است مثلاً همانطور که ميدانيد در ايتاليا بهطور ميانگين هر يک سال يک دولت برکنار ميشود و دولتي ديگر روي کار ميآيد اما جزئيات هيأت وزيران و بدنه دولت تغيير نميکند. .... راهحل موفقيت در کشور، استفاده از همه نيروهاي موجود و تشکيل دولت وحدت از ميان همه کساني است که درد دين و دغدغه ايران دارند.»
به هرحال، ایده تشکیل دولت "وحدت ملی" که طی ماه ها و هفته های اخیر با فراز و فرودهایی مواجه شده بود و در شرایطی که در این فضای سنگین تصور میرفت که برای همیشه به فراموشی سپرده شده و بانیان این طرح میدان را به نفع دولت نهم و حامیان وی خالی کردهاند؛ ورود غیرمنتظره آیتالله هاشمی رفسنجانی و حجتالاسلام علی اکبر ناطق نوری در یکی دو روز اخیر، جان تازهای به این طرح بخشید. باید صبر کرد و منتظر نتایج آن در آینده ماند .